War in Serbia nuk ka zbuluar ndonj\u00eb informat\u00eb q\u00eb nuk ka qen\u00eb publike deri m\u00eb sot \u2014 ato mund t\u2019i gjeni n\u00eb vendimet gjyq\u00ebsore, n\u00eb raportet e OJQ-ve dhe n\u00eb media. Ky portal onllajn paraqet ngjarje dhe fakte n\u00eb lidhje me konfliktet e armatosura n\u00eb Kroaci, n\u00eb Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb dhe n\u00eb Kosov\u00eb \u2014 t\u00eb cilat kan\u00eb ndodhur n\u00eb territorin e Serbis\u00eb.<\/p>\n
Q\u00ebllimi i k\u00ebtij portali \u00ebsht\u00eb t\u00eb paraqes\u00eb informata q\u00eb jan\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb vende t\u00eb ndryshme p\u00ebrgjat\u00eb viteve, t\u00eb gjitha informatat q\u00eb jan\u00eb shtypur, jan\u00eb fshehur dhe jan\u00eb mohuar nga elitat nacionaliste t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. P\u00ebr t\u00eb treguar q\u00eb Serbia ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb k\u00ebto luft\u00ebra.<\/p>\n
Kritika kryesore e Da\u00e7iqit \u00ebsht\u00eb se kjo \u00ebsht\u00eb shembull i \u2018politizimit t\u00eb krimeve t\u00eb luft\u00ebs\u2019. Da\u00e7iq nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr shpjegime, ai tashm\u00eb e di, por \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ket\u00eb kund\u00ebrp\u00ebrgjigje ndaj secil\u00ebs g\u00ebnjesht\u00ebr: krimet e luft\u00ebs nga vitet e 90-ta nuk mund t\u00eb politizohen sot, porse kan\u00eb qen\u00eb d\u00ebm ose pasoj\u00eb e q\u00ebllimeve politike.<\/p>\n
Luft\u00ebrat kan\u00eb p\u00ebrfunduar para m\u00eb se 20 vjet\u00ebsh, por ende e ndiejm\u00eb fuqish\u00ebm ndikimin e tyre sot; retorika e konfliktit, armiq\u00ebsia dhe urrejtja \u00ebsht\u00eb aq e gjall\u00eb n\u00eb publik, saq\u00eb duket se luft\u00ebrat nuk kan\u00eb p\u00ebrfunduar fare. Termi \u2018konflikt i ngrir\u00eb\u2019 p\u00ebrdoret shpesh p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrshkruar marr\u00ebdh\u00ebniet mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, por ky p\u00ebrshkrim vlen edhe p\u00ebr rastet e marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb Serbis\u00eb me Bosnj\u00ebn e Hercegovin\u00ebn dhe me Kroacin\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb 20 vitet e fundit, marr\u00ebdh\u00ebniet rajonale jan\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar duksh\u00ebm, kryesisht n\u00eb fushat e ekonomis\u00eb dhe t\u00eb tregtis\u00eb. Me procesin e Berlinit jan\u00eb ndezur shum\u00eb iniciativa dhe bashk\u00ebpunimi rajonal \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb vlera ku investojn\u00eb edhe komuniteti nd\u00ebrkomb\u00ebtar, edhe vendet e rajonit.<\/p>\n
Sidoqoft\u00eb, lufta mbetet si elefant n\u00eb dhom\u00eb. Duke i p\u00ebrafruar narrativat e luft\u00ebs, p\u00ebrshtatja e t\u00eb v\u00ebrtetave komb\u00ebtare p\u00ebr at\u00eb se \u00e7far\u00eb ka ndodhur jo vet\u00ebm q\u00eb na bashkon, por edhe na mban larg nj\u00ebri-tjetrit.<\/p>\n
\u00c7el\u00ebsi p\u00ebr pajtimin \u00ebsht\u00eb rind\u00ebrtimi i besimit. Nuk mund ta nd\u00ebrtojm\u00eb besimin duke e g\u00ebnjyer nj\u00ebri-tjetrin haptazi dhe paturp\u00ebsisht \u2014 mohimi i krimeve \u00ebsht\u00eb rren\u00eb e paturp. Serbia nuk \u00ebsht\u00eb e vetmja q\u00eb b\u00ebn k\u00ebt\u00eb p\u00ebrpjekje, mir\u00ebpo \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhja dhe mban m\u00eb s\u00eb shumti p\u00ebrgjegj\u00ebsi, pra duhet t\u00eb jet\u00eb e para q\u00eb duhet t\u00eb filloj\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.<\/p>\n
Brezi i ri n\u00eb Serbi, ata q\u00eb kan\u00eb lindur gjat\u00eb luft\u00ebrave dhe pas tyre, nuk mund ta bartin stigm\u00ebn e luft\u00ebrave dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr veprat e lidershipit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm politik dhe ushtarak. Por v\u00ebrtet kemi p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr dit\u00ebn e sotme, p\u00ebr at\u00eb se si i sheh Serbia luft\u00ebrat. P\u00ebr at\u00eb se si mediat raportojn\u00eb dhe \u00e7far\u00eb na m\u00ebsojn\u00eb kurrikulat shkollore. Sa \u00ebsht\u00eb i angazhuar shteti p\u00ebr k\u00ebrkimin e njer\u00ebzve t\u00eb pagjetur? \u00c7far\u00eb po b\u00ebjn\u00eb Zyra e Prokurorit dhe gjykatat p\u00ebr ndjekjen penale t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsve? Si po i trajtojm\u00eb viktimat?<\/p>\n
N\u00eb ballin\u00ebn e saj, Ve\u010dernje Novosti akuzon YIHR-n\u00eb se i \u2018portretizon serb\u00ebt si nazist\u00eb\u2019 sepse flet p\u00ebr krimet. \u00cbsht\u00eb pretendim i vjet\u00ebr q\u00eb q\u00ebverit\u00eb e huaja dhe tradhtar\u00ebt e brendsh\u00ebm duan ta paraqesin serbin\u00eb si komb gjenocidal kur k\u00ebrkohet p\u00ebrgjegj\u00ebsia p\u00ebr krimet e kryera nga forcat serbe.<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb g\u00ebnjeshtra ky\u00e7e, ajo q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr t\u2019i mbrojtur t\u00eb gjitha fabrikimet dhe mitet e tjera nga v\u00ebnia n\u00eb pyetje e versioneve zyrtare.<\/p>\n
Fakti q\u00eb ushtria dhe policia serbe kan\u00eb kryer krime t\u00eb luft\u00ebs nuk e b\u00ebn popullin serb nj\u00eb popull kriminal. Faj\u00ebsia kriminale \u00ebsht\u00eb individuale, kombet nuk mund t\u00eb jen\u00eb kriminale, por politikat q\u00eb planifikojn\u00eb, organizojn\u00eb dhe kryejn\u00eb krime p\u00ebr t\u2019i arritur q\u00ebllimet politike jan\u00eb kriminale.<\/p>\n
Millosheviqi g\u00ebzonte mb\u00ebshtetje prej shumic\u00ebs s\u00eb qytetar\u00ebve p\u00ebr politikat e tij, edhe pse nuk ishte e qart\u00eb sa t\u00eb gjera do t\u00eb ishin krimet p\u00ebr t\u00eb cilat regjimi i tij qe p\u00ebrgjegj\u00ebs \u2014 karakteri i politikave t\u00eb tij ishte i vet\u00ebkuptuesh\u00ebm p\u00ebr shum\u00eb njer\u00ebz. Kjo nuk na b\u00ebn \u2018ne\u2019 p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr k\u00ebto krime, por na shtyn ta b\u00ebjm\u00eb n\u00eb zgjedhje t\u00eb cil\u00ebs nuk mund t\u2019i ikim. A i mb\u00ebshtesim apo i kund\u00ebrshtojm\u00eb k\u00ebto politika?<\/p>\n
Nuk e kemi t\u00eb drejt\u00ebn t\u2019i shmangemi k\u00ebsaj dileme p\u00ebr shkak t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb tragjedis\u00eb q\u00eb kan\u00eb sjell\u00eb politikat e Millosheviqit. M\u00eb se 130,000 njer\u00ebz kan\u00eb humbur jet\u00ebn n\u00eb k\u00ebto luft\u00ebra, miliona njer\u00ebz jan\u00eb shp\u00ebrngulur dhe jan\u00eb shkat\u00ebrruar shtetet. Nuk e kemi mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb ikim nga kjo zgjedhje. Ajo do t\u2019i ndikoj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e Serbis\u00eb me fqinj\u00ebt e saj, me BE-n\u00eb madje edhe me Rusin\u00eb.<\/p>\n
Zgjedhja \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb tash e disa dekada nga elitat nacionaliste \u2014 ata q\u00eb i lart\u00ebsojn\u00eb Millosheviqin, Mlladiqin, Karaxhiqin, Arkanin, Llegij\u00ebn dhe kapiten Draganin. Ka prej tyre q\u00eb na paraqesin si komb q\u00eb lart\u00ebson kriminel\u00ebt e luft\u00ebs, si komb q\u00eb glorifikon gjenocidin. N\u00ebse ti lart\u00ebson kriminel\u00ebt e luft\u00ebs si heronj, ti i imponon ata si p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb popullit dhe t\u00eb shtetit, i promovon t\u00eb v\u00ebrtetat e tyre si versione zyrtare dhe ia jep mund\u00ebsin\u00eb gjith\u00eb kombit t\u00eb identifikohet me kriminel\u00ebt.<\/p>\n
Nuk mjafton q\u00eb qeveria t\u2019i kund\u00ebrshtoj\u00eb heshtazi k\u00ebto politika. Vu\u00e7iqi ka ecur gjat\u00eb prej stiker\u00ebve t\u00eb \u201cBulevardit Ratko Mlladiq\u201d deri te toni pajtues i dit\u00ebve t\u00eb sotme. Problemi \u00ebsht\u00eb se ai ka b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb udh\u00eb vet\u00eb, duke i l\u00ebn\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebsit dhe shoq\u00ebrin\u00eb mbrapa. P\u00ebr ta nd\u00ebrtuar besimin mes Serbis\u00eb dhe vendeve t\u00eb tjera t\u00eb rajonit nevojitet nj\u00eb lidership guximtar dhe i sinqert\u00eb, por duhet edhe mb\u00ebshtetja dhe angazhimi i t\u00ebr\u00eb shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb r\u00ebnd\u00ebsia e iniciativave sikur portali War in Serbia. T\u2019i ndihmoj\u00eb individ\u00ebt n\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb kuptojn\u00eb kontekstin dhe t\u00eb v\u00ebrtetat q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb qasshme n\u00eb rrjedh\u00ebn qendrore, por edhe t\u2019ju tregoj\u00eb fqinj\u00ebve q\u00eb ka vullnet t\u00eb fort\u00eb n\u00eb Serbi p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar besim mes shteteve q\u00eb kan\u00eb dal\u00eb nga Jugosllavia. Prej prologut t\u00eb shkat\u00ebrrimit t\u00eb Jugosllavis\u00eb, p\u00ebrmes koh\u00ebve t\u00eb luft\u00ebrave deri m\u00eb sot \u2014 angazhimi i l\u00ebvizjes s\u00eb paqes \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme. Aktivist\u00ebt e paqes mbajn\u00eb nj\u00ebr\u00ebn k\u00ebmb\u00eb andej pragut n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos prishen lidhjet mes shoq\u00ebrive. Dhe roli i tyre p\u00ebr ballafaqimin me t\u00eb kaluar\u00ebn \u00ebsht\u00eb vendimtar.<\/p>\n
\u2018Mercenar\u00ebt e huaj dhe tradhtar\u00ebt e brendsh\u00ebm\u2019 jan\u00eb t\u00eb vetmit q\u00eb luftojn\u00eb p\u00ebr ta damkosur Serbin\u00eb si komb kriminel. S\u00eb pari p\u00ebrmes njohjes s\u00eb krimeve t\u00eb kryera, sepse mohimi i krimeve paraqet form\u00ebn m\u00eb themelore t\u00eb nj\u00eb g\u00ebnjeshtre q\u00eb s\u2019mund ta b\u00ebj\u00eb p\u00ebr budalla ask\u00ebnd. S\u00eb dyti, p\u00ebrmes respektimit t\u00eb viktimave, shprehja e respektit dhe empatis\u00eb p\u00ebr viktimat civile t\u00eb t\u00eb gjitha komb\u00ebsive. S\u00eb treti, p\u00ebrmes individualizimit t\u00eb faj\u00ebsis\u00eb \u2014 nuk \u00ebsht\u00eb kombi, por individ\u00ebt me emra. Ne nuk i shohim m\u00ebkatet e tyre si tona vet\u00ebm se i p\u00ebrkasim kombit t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb.<\/p>\n
Dhe s\u00eb fundi, me nj\u00eb mesazh t\u00eb qart\u00eb \u2014 k\u00ebta nuk jan\u00eb heronjt\u00eb tan\u00eb, k\u00ebto nuk jan\u00eb vlerat tona. Lig\u00ebsia e Millosheviqit ende rron n\u00eb aspekte t\u00eb ndryshme t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb \u2014 s\u00eb pari n\u00eb jet\u00ebn politike \u2014 por k\u00ebmb\u00ebngulja e vazhdueshme p\u00ebr t\u2019i kund\u00ebrshtuar plot\u00ebsisht ato politika nj\u00ebher\u00eb e mir\u00eb, na jep shpres\u00eb q\u00eb e ardhmja mund t\u00eb nd\u00ebrtohet mbi vlerat e paqes, respektit p\u00ebr dinjitetin njer\u00ebzor dhe t\u00eb drejtat e lirit\u00eb e njeriut.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n
—-<\/p>\n
N\u00eb muajt n\u00eb vijim, bashk\u00ebpunimi n\u00eb mes t\u00eb platformave online Remarker<\/a> dhe Sbunker do t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb seri analizash q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim nxitjen e debatit t\u00eb hapur e kritik mbi situat\u00ebn aktuale n\u00eb rajonin e Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/em><\/p>\n Pas q\u00ebndrimeve t\u00eb fundit nga Franca, nj\u00eb nd\u00ebr shtetet an\u00ebtare me m\u00eb s\u00eb shumti ndikim n\u00eb BE, rajoni po p\u00ebrballet me nj\u00eb nd\u00ebr sfidat m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb tri dekadave t\u00eb fundit, prej kur shtetet e Ballkanit Per\u00ebndimor filluan rrug\u00ebn e tyre t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, fillimisht duke kaluar n\u00ebp\u00ebr konflikte dhe pastaj n\u00eb procesin e demokratizimit dhe integrimit evropian.<\/em><\/p>\n Q\u00ebllimi i Remarker<\/a> dhe Sbunker \u00ebsht\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb njohje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve aktuale n\u00eb vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, dhe rritjen e vet\u00ebdijes mbi proceset e integrimit evropian, at\u00eb t\u00eb demokratizimit dhe sundimit t\u00eb ligjit, si kushtet kryesore p\u00ebr arritjen e paqes afatgjat\u00eb dhe stabilitetit n\u00eb rajon. <\/em><\/p>\n —–<\/em><\/p>\n Shkrimin n\u00eb gjuh\u00ebn serbe mund ta gjeni k\u00ebtu<\/a>, nd\u00ebrsa n\u00eb gjuh\u00ebn angleze k\u00ebtu.<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pasi u lansua portali onllajn War in Serbia (\u201cLufta n\u00eb Serbi”), nacionalist\u00ebt e udh\u00ebhequr nga pasuesi i Millosheviqit Ivica Da\u00e7iq, t\u00eb shoq\u00ebruar nga makina m\u00eb e vjet\u00ebr propaganduese e Serbis\u00eb s\u00eb Madhe Ve\u010dernje Novosti, sulmuan agresivisht Iniciativ\u00ebn Rinore p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut (Youth Initiative for Human Rights, YIHR)","protected":false},"author":2,"featured_media":6158,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[59],"tags":[],"acf":[],"yoast_head":"\n