Pavar\u00ebsisht nga kjo, historit\u00eb e pes\u00eb t\u00eb mbijetuarve, faktet e v\u00ebrtetuara nga gjykata dhe njohuria mbi krimin dhe ata t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb lejuar dhe kryer, na detyrojn\u00eb q\u00eb t\u2019i kujtojm\u00eb shoq\u00ebris\u00eb serbe se pa njohjen e viktimave dhe pa marrjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr krimet nga shteti, nuk ka paqe t\u00eb p\u00ebrhershme midis Serbis\u00eb dhe Kosov\u00ebs.<\/p>\n
Pas fillimit t\u00eb nd\u00ebrhyrjes NATO kund\u00ebr Republik\u00ebs Federale t\u00eb Jugosllavis\u00eb m\u00eb 24 Mars t\u00eb vitit 1999, vala e dhun\u00ebs sistematike ndaj Shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs nga ana e Policis\u00eb dhe Ushtris\u00eb s\u00eb Jugosllavis\u00eb b\u00ebhej gjithnj\u00eb e m\u00eb agresive. K\u00ebshtu m\u00eb 28 Mars 1999 n\u00eb Podujev\u00eb, p\u00ebrb\u00ebrja rezerv\u00eb e Nj\u00ebsis\u00eb Speciale Antiterroriste (SAJ), n\u00ebn emrin \u201c\u0160korpioni\u201d (Akrepa) u fut n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e par\u00eb shqiptare pas hyrjes n\u00eb qytet dhe n\u00eb at\u00eb sht\u00ebpi vran\u00eb kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb civil\u00eb shqiptar\u00eb: Shp\u00ebtim Bogujevci (10), Shpend Bogujevci (13), Sal\u00eb Bogujevci (39), Nora Bogujevci (15), Shefkate Bogujevci (43), Shehide Bogujevci (67), Nefise Bogujevci Llugaliu (54), Fezdrie Llugaliu (21), Dafina Duriqi (9), Arber Duriqi (7), Mimoz\u00eb Duriqi (4), Albin Duriqi (2), Fitnete Duriqi (36) dhe Isma Duriqi (69), nd\u00ebrsa pushkatimit i shp\u00ebtuan pes\u00eb f\u00ebmij\u00eb, ndon\u00ebse me l\u00ebndime t\u00eb r\u00ebnda \u2013 Saranda, Fatos, Jehona, Lirie dhe Genc Bogujevci. Pes\u00eb f\u00ebmij\u00eb t\u00eb mbijetuar pas pushkatimit ishin transportuar drejt spitalit t\u00eb Prishtin\u00ebs kurse mjekimi i tyre vazhdoi n\u00eb Man\u00e7ester (Britania e Madhe).<\/p>\n
Kat\u00ebr vjet m\u00eb von\u00eb, p\u00ebrpara Gjykat\u00ebs s\u00eb Rrethit t\u00eb Beogradit filloi procesi gjyq\u00ebsor kund\u00ebr Sasha Cvjetan, pjes\u00ebtarit t\u00eb \u201cAkrepave\u201d. Pes\u00eb f\u00ebmij\u00eb t\u00eb mbijetuar kan\u00eb d\u00ebshmuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces dhe n\u00eb vitin 2005 Sasha Cvjetan u d\u00ebnua me form\u00eb t\u00eb prer\u00eb n\u00eb nj\u00ebzet vjet burg p\u00ebr pjes\u00ebmarrje n\u00eb vrasjen e kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb civil\u00ebve shqiptar\u00eb dhe plagosjen e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb pes\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n
Edhe pse nuk ishte penduar kurr\u00eb p\u00ebr krimet e kryera, por kishte mohuar fajin, Sasha Cvjetan m\u00eb 22 Mars t\u00eb vitit 2018 u lirua pasi kishte vuajtur dy t\u00eb tretat e d\u00ebnimit.<\/p>\n
Pjes\u00ebtar\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb Akrepave t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb gjithashtu n\u00eb k\u00ebt\u00eb krim, Zhelko Gjukiq, Dragan Mediq dhe Dragan Borojeviq, n\u00eb vitin 2010 u d\u00ebnuan me form\u00eb t\u00eb prer\u00eb nga Departamenti i krimeve t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb t\u00eb Beogradit n\u00eb nj\u00ebzet vjet burg, kurse Miodrag Shollaja n\u00eb pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet burg. Dejan Demiroviq, i cili ishte arratisur n\u00eb Kanada q\u00eb n\u00eb vitin 2001, iu ekstradua Serbis\u00eb kat\u00ebr vjet m\u00eb von\u00eb dhe dhe u b\u00eb d\u00ebshmitar bashk\u00ebpunues n\u00eb procesin n\u00eb fjal\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb vitin 2013 n\u00eb Qendr\u00ebn Kulturore t\u00eb Beogradit u hap ekspozita e Fondit Hartefakt me emrin \u201eBogujevci\/\/historia vizuale, homazh t\u00eb gjitha familjeve dhe viktimave t\u00eb luft\u00ebs\u201c, t\u00eb cil\u00ebn e kan\u00eb hartuar dhe realizuar s\u00eb bashku nga Saranda, Fatosi dhe Jehona Bogujevci, f\u00ebmij\u00ebt e mbijetuar t\u00eb masakr\u00ebs s\u00eb Podujev\u00ebs.<\/p>\n
Ekspozita p\u00ebrb\u00ebhet nga 4 pjes\u00eb t\u00eb lidhura: Dhoma e ndenjes, spitali, trungu familjar dhe salla e gjykat\u00ebs dhe p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb tentativ\u00eb p\u00ebr t\u00eb treguar nj\u00eb histori masakre, vuajtjeje, rikuperimi, por edhe d\u00ebshire p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn dhe drejt\u00ebsin\u00eb. Me thirrjen e Natasha Kandiq, themelueses s\u00eb Fondit p\u00ebr t\u00eb Drejt\u00ebn Humanitare, n\u00eb ekspozit\u00eb erdh\u00ebn komandanti i at\u00ebhersh\u00ebm i SAJ-it Spasoje Vuleviq, si dhe doktor Dragan Markoviq, gjithashtu pjes\u00ebtar i SAJ-it, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb shp\u00ebtuar pes\u00eb f\u00ebmij\u00eb nga Podujeva. Ekspozita shkaktoi nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh reagimesh n\u00eb Serbi, nd\u00ebrsa e ka vizituar edhe Ivica Da\u00e7iq, kryeministri i at\u00ebhersh\u00ebm i Serbis\u00eb, gjesti i t\u00eb cilit mbetet nj\u00eb nga shembujt e rrall\u00eb t\u00eb respektit ndaj viktimave t\u00eb komb\u00ebsis\u00eb shqiptare nga ana e autoriteteve n\u00eb Serbi. Gjykata e Par\u00eb Themelore n\u00eb Beograd m\u00eb 16 Dhjetor t\u00eb vitit 2015 mori vendimin me t\u00eb cilin Republika e Serbis\u00eb detyrohej t\u00eb paguaj\u00eb d\u00ebmshp\u00ebrblim p\u00ebr 24 t\u00eb af\u00ebrm m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt t\u00eb kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb grave dhe f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb vrar\u00eb n\u00eb Mars t\u00eb vitit 1999 para sht\u00ebpive t\u00eb tyre nga pjes\u00ebtar\u00ebt e nj\u00ebsive t\u00eb MPB-s\u00eb s\u00eb Serbis\u00eb \u201cAkrepat\u201d n\u00eb shum\u00ebn totale prej 25,9 milion dinar\u00eb. Fondi p\u00ebr t\u00eb Drejt\u00ebn Humanitare i cili p\u00ebrfaq\u00ebson familjet e viktimave, komunikoi at\u00ebher\u00eb se pas nj\u00eb procesi gjyq\u00ebsor n\u00ebnt\u00ebvje\u00e7ar, gjykata kishte marr\u00eb vendimin e drejt\u00eb, dhe se n\u00eb procedur\u00ebn e shkall\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb natyr\u00ebs s\u00eb rastit, gjykata do t\u00eb duhej t\u00eb p\u00ebrshtast\u00eb shumat e d\u00ebmshp\u00ebrblimeve me standardet e Gjykat\u00ebs Evropiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut n\u00eb rastet e ngjashme.<\/p>\n
Ky ka qen\u00eb vendimi i par\u00eb n\u00eb Serbi i cili p\u00ebrcakton kompensimin e d\u00ebmit p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb s\u00eb v\u00ebrtetuar t\u00eb shtetit t\u00eb Serbis\u00eb p\u00ebr krimin e kryer nga forcat e saj ndaj civil\u00ebve shqiptar\u00eb gjat\u00eb konflikteve n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n
<\/p>\n