Marr\u00ebdh\u00ebniet mes Beogradit dhe Prishtin\u00ebs, t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuara seriozisht n\u00eb fund t\u00eb viteve 1980, jan\u00eb duke u rind\u00ebrtuar mjaft ngadal\u00eb dhe me pengesa t\u00eb shumta. Ky proces bashk\u00ebpunimi u fillua nga artist\u00eb, intelektual\u00eb t\u00eb pavarur dhe aktivist\u00eb t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. Ata q\u00eb rrall\u00eb jan\u00eb t\u00eb ngarkuar me interesa t\u00eb politik\u00ebs ditore dhe t\u00eb cil\u00ebt nuk hezitojn\u00eb t\u00eb flasin hapur p\u00ebr problemet e shoq\u00ebris\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jetojn\u00eb. N\u00eb saj\u00eb t\u00eb tyre, komunikimi nd\u00ebrmjet qarqeve t\u00eb caktuara serbe dhe shqiptare n\u00eb fakt nuk ka ndaluar.<\/p>\n
Misioni i zvog\u00eblimit t\u00eb distanc\u00ebs midis shoq\u00ebris\u00eb shqiptare dhe serbe p\u00ebrfshin disa media, gazetar\u00eb mendje hapur raportimi i t\u00eb cil\u00ebve kund\u00ebrshton diskurset q\u00eb m\u00eb tep\u00ebr pasqyrojn\u00eb nevojat e qeverive sesa realitetin ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb. Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb konflikteve, n\u00eb fillim n\u00eb nj\u00eb num\u00ebr shum\u00eb modest, disa t\u00eb rinj gjithashtu filluan udh\u00ebtimin e tyre drejt Beogradit dhe Prishtin\u00ebs, duke shkuar n\u00eb \u201can\u00ebn tjet\u00ebr\u201d me d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u00eb shembur muret e ngritura n\u00eb rrethinat e tyre duke u njohur me njer\u00ebz t\u00eb gjenerat\u00ebs s\u00eb nj\u00ebjt\u00eb.<\/p>\n
Sot, komunikimi n\u00eb mes t\u00eb Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb \u00ebsht\u00eb i pa penguar n\u00eb disa qarqe, pavar\u00ebsisht bindjes ende dominuese se di\u00e7ka e till\u00eb \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm e panevojshme, por edhe e pamundur. Megjithat\u00eb, lidhjet e krijuara deri tani jan\u00eb t\u00eb dob\u00ebta sepse ndikimi i tyre n\u00eb publik m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb \u00ebsht\u00eb ende i pamjaftuesh\u00ebm. Shembujt e bashk\u00ebpunimit potencohen ende si lajme dhe p\u00ebrmenden si p\u00ebrjashtime.<\/p>\n
Nj\u00eb shembull i till\u00eb \u00ebsht\u00eb publikimi \u201cPerspektivat e shoq\u00ebris\u00eb multietnike n\u00eb Kosov\u00eb\u201d, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap pionier n\u00eb krijimin e nj\u00eb bashk\u00ebpunimi akademik n\u00eb mes t\u00eb Beogradit dhe Prishtin\u00ebs. \u00cbsht\u00eb rezultat i pun\u00ebs s\u00eb dhjet\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb Fakultetit t\u00eb Shkencave Politike t\u00eb Universitetit t\u00eb Beogradit dhe t\u00eb Departamentit t\u00eb Shkencave Politike n\u00eb Fakultetin Filozofik t\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs. Kjo doli nga nevoja e cila u shfaq spontanisht p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb akademike me disa \u00e7\u00ebshtje q\u00eb lidhen me funksionimin e sistemit politik t\u00eb Kosov\u00ebs. Meritat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr k\u00ebt\u00eb projekt i ka Stefan Surli\u0107, studiues i Qendr\u00ebs p\u00ebr Studime Nd\u00ebrdisiplinore t\u00eb Ballkanit n\u00eb Fakultetin e Shkencave Politike. Me iniciativ\u00ebn e tij, nj\u00eb grup prej bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb rinj t\u00eb Fakultetit t\u00eb Beogradit u mblodh\u00ebn, me q\u00ebllim t\u00eb hulumtimit t\u00eb jet\u00ebs politike dhe shoq\u00ebrore n\u00eb Kosov\u00eb. Si pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb projekt, ata udh\u00ebtuan p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, u takuan me koleg\u00ebt e tyre nga Prishtina dhe u p\u00ebrfshin\u00eb aktivisht n\u00eb kryerjen e nj\u00eb hulumtimi shkencor.<\/p>\n
Negociatat e Brukselit midis p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb institucioneve t\u00eb Beogradit dhe Prishtin\u00ebs tregojn\u00eb se ka pasur disa sfera t\u00eb jet\u00ebs, normalizimi i t\u00eb cilave ka k\u00ebrkuar nj\u00eb marr\u00ebveshje nd\u00ebr-qeveritare.\u00a0Megjithat\u00eb, pyetja esenciale mbetet ajo se \u00e7far\u00eb ndikimi kan\u00eb takimet e dy kryeministrave dhe ekipeve t\u00eb tyre n\u00eb normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve midis \u201cnjer\u00ebzve t\u00eb zakonsh\u00ebm\u201d. Gjetjet n\u00eb hulumtimet e kryerad\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb distanc\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00eb thell\u00eb etnike midis serb\u00ebve dhe shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb. Ato jan\u00eb shkat\u00ebrruese, por mund t\u00eb p\u00ebrdoren gjithashtu si nj\u00eb motivim p\u00ebr nj\u00eb pun\u00eb edhe m\u00eb intensive dhe t\u00eb vazhdueshme n\u00eb uljen e paragjykimeve ekzistuese midis dy kombeve.<\/p>\n
Dhjet\u00eb autor\u00ebt e teksteve para nesh b\u00ebn\u00eb hapat e par\u00eb, por na b\u00ebn\u00eb edhe t\u00eb mendojm\u00eb se si t\u00eb kontribuojm\u00eb n\u00eb intensifikimin e komunikimit midis universiteteve n\u00eb Serbi dhe n\u00eb Kosov\u00eb dhe rreth m\u00ebnyrave t\u00eb tjera t\u00eb bashk\u00ebpunimit institucional gjithashtu. Nisma e t\u00eb Rinjve p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut konsideron se rrethanat aktuale socio-politike ofrojn\u00eb mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb rritur dhe pasuruar list\u00ebn e m\u00ebnyrave formale t\u00eb bashk\u00ebpunimit n\u00eb krahasim me iniciativat e realizuara n\u00eb nivele jozyrtare.<\/p>\n
Krijimi i hapave t\u00eb par\u00eb t\u00eb bashk\u00ebpunimit midis komuniteteve akademike t\u00eb Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb u ndihmua nga Ambasada e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar n\u00eb Serbi. Ne me padurim presim q\u00eb projekte t\u00eb tilla dhe t\u00eb ngjashme t\u00eb realizohen nga fondet e buxhetit t\u00eb shtetit ose nga buxhetet e fakulteteve p\u00ebrkat\u00ebse. Kjo do t\u00eb v\u00eb bashk\u00ebpunimin akademik n\u00eb mes t\u00eb Beogradit dhe Prishtin\u00ebs n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb aktiviteteve t\u00eb rregullta akademike, pa atribute t\u00eb ekskluzivitetit.<\/p>\n
Pavar\u00ebsisht negociatave me dekan\u00ebt e fakulteteve te shkencave politike ne Beograd dhe Prishtin\u00eb, q\u00eb zgjat\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb vit, ky botim nuk mban logon e ndonj\u00ebrit fakultet. Asnj\u00ebra pal\u00eb nuk kishte kurajo politike p\u00ebr tu dal\u00eb n\u00eb krah pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb rinj akademike dhe t\u00eb njohin nevoj\u00ebn e tyre p\u00ebr krijimin e kanaleve zyrtare t\u00eb komunikimit me koleg\u00ebt n\u00eb rajon. Megjithat\u00eb, ky grup i t\u00eb rinjve nuk e sheh k\u00ebt\u00eb si nj\u00eb d\u00ebshtim, por nj\u00eb nxitje p\u00ebr t\u00eb vazhduar bashk\u00ebpunimin derisa p\u00ebrpjekjet e tyre t\u00eb njihen edhe nga akademia.<\/p>\n